Voorzetramen in een monumentale woning: zo behoud je de charme

Glas in lood ramen hebben een onmiskenbare charme. Ze horen bij de identiteit van een monumentale woning. Toch komt er een moment waarop de tocht, het geluid van buiten en de koude straling van het glas je dagelijks comfort beginnen te beperken.

In een monumentale woning in Leiden merkten de bewoners precies dat. De originele glas in lood ramen dateerden uit de bouw van het pand. Prachtig, maar van enkel glas. Het geluid van de straat drong makkelijk naar binnen en de stookkosten liepen op.

Vervanging was geen optie. Het pand staat op de monumentenlijst, wat betekent dat de originele ramen behouden moeten blijven.

Een voorzetraam is een tweede raam dat aan de binnenzijde van het bestaande raam wordt geplaatst. Het originele raam blijft volledig intact. Je voegt als het ware een extra laag toe.

Die extra laag zorgt voor een luchtspouw tussen het bestaande glas en het nieuwe raam. Lucht isoleert van nature goed. Daardoor vermindert zowel het geluidsniveau als het warmteverlies aanzienlijk.

Voor monumentale panden is dit de meest geschikte aanpak. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) raadt voorzetramen aan als alternatief voor vervanging. Zo blijft de historische uitstraling bewaard.

De woning in Leiden heeft meerdere vertrekken met glas in lood ramen aan de straatzijde. De ramen zijn groot en verticaal, typisch voor de bouwstijl van het pand. De bewoners ervoeren met name overlast van verkeersgeluid en van de koude straling in de winter.

We hebben de ramen eerst ingemeten. Elk voorzetraam wordt op maat gemaakt, zodat het naadloos aansluit op de bestaande kozijnen. Standaard maten bestaan niet bij dit soort projecten.

Op ons advies zijn er schuiframen geplaatst met daarbovenop gekoppeld een vast voorzetraam. Dit vaste voorzetraam is gemaakt volgens model en loopt aan de bovenzijde gelijk met het getoogde bestaande raam. Omdat het hier gaat om een monumentaal pand zijn de voorzetramen aan de binnenzijde geplaatst. Alle kieren van de bestaande ramen liggen hierdoor achter de voorzetramen.

De glas in lood ramen bleven onberoerd. We plaatsten de voorzetramen aan de binnenzijde, in het kozijn. De montage was zorgvuldig, want de kozijnen en het stucwerk zijn onderdeel van het monument.

Bij glas in lood ramen is de keuze van het glas in het voorzetraam extra belangrijk. Het glas in lood heeft een onregelmatig oppervlak. Dat vraagt om een glas dat reflectie en doorzicht zo min mogelijk verstoort.

We adviseren in dit soort situaties vaak voor helder floatglas met een goede akoestische waarde. Hiermee blijft het zicht op het glas in lood natuurlijk. Tegelijk verbetert de geluidsisolatie al sterk ten opzichte van de beginsituatie.

Voor maximale geluidsisolatie is akoestisch glas een optie. Dit glas heeft een speciale folie tussen twee glaslagen. De dikte en samenstelling dempen geluid over een breed frequentiebereik, ook lage tonen van verkeer.

Na plaatsing merkten de bewoners direct het verschil. Het verkeersgeluid was merkbaar minder aanwezig in de woonkamers aan de straatzijde. De koude straling van het glas in de wintermaanden nam af.

Visueel is er van buitenaf niets veranderd. De glas in lood ramen zijn onveranderd zichtbaar. Aan de binnenzijde zit nu een strak, helder raam dat het originele werk mooi omlijst.

De bewoners konden met dit project tevens een lagere energierekening verwachten. Exacte besparing hangt af van gebruik en verwarmingsgewoonte, maar minder warmteverlies via de ramen draagt altijd bij aan een lager gasverbruik.